Klinik Psikolog Safiye Daş Bozdemir, yaz depresyonunun sinir sisteminin aşırı uyarılmasıyla ortaya çıktığını vurguladı. Bozdemir; kış depresyonunun aksine bu durumun uykusuzluk, iştahsızlık, kilo kaybı, huzursuzluk, kaygı ve öfke nöbetleri ile kendini gösterdiğini ifade etti.
sosyal medya ve tüketim kültürü yaz depresyonunu tetikliyor
Yaz aylarında insanların kendilerini sosyal çevrelerinden tamamen soyutlayabildiğini belirten Kln. Psk. Bozdemir, sosyal medya ve tüketim kültürünün bu durumu tetiklediğini söyledi:
“Kişide 'Herkes hayatın tadını çıkarırken ben neden evdeyim? Bende bir sorun var' düşüncesi artabiliyor. Bu durum, psikolojide 'ikincil depresyon' dediğimiz süreci başlatır. Yani kişi sadece mutsuz olduğu için acı çekmez, mutsuz hissettiği için kendisini suçlar ve utanır. Toplumun 'yazın mutlu olma' beklentisi ile kişinin kendi gerçeği arasındaki bu uçurum, onu yalnızlığa sürükler.”
Bozdemir'e göre yaz depresyonunun en büyük tetikleyicilerinden biri de hafifleyen kıyafetler ve plaj kültürüyle gelen beden algısı baskısı.
Yaz mevsiminin bedenin en çok görünür olduğu dönem olduğunu hatırlatan Bozdemir, "Sosyal medyanın dayattığı 'kusursuz yaz bedeni' miti, bireyin kendi bedenine karşı acımasız olmasına yol açıyor. Bedeninden memnun olmayan kişi arkadaşlarıyla buluşmayı veya plaja gitmeyi reddediyor. Bu kaçış ise yalnızlığı, yalnızlık da depresyonu derinleştiriyor" dedi.
süreci kolaylaştırmak için neler yapabiliriz?
Bozdemir, bu zor süreci kolaylaştırmak için şu pratik önerilerde bulunuyor:
Evinizi serin ve loş tutun: Aşırı parlak ışık kaygıyı artırır. Gündüzleri pencereleri kalın (blackout) perdelerle kapatın, evi serin tutun ve dışarı çıkarken mutlaka güneş gözlüğü takın. Bu, sinir sisteminizi sakinleştirir.
Vücut ısınızı düşürün: Gün içinde soğuk duş almak veya bileklere ve enseye soğuk kompres yapmak vücudu rahatlatır ve kaygıyı azaltır.
Uyku düzenini koruyun: Uykudan en az bir saat önce telefon, tablet ve televizyon ekranlarına bakmayı bırakın. Yatak odanızı tamamen karanlık ve serin hale getirin.
depresyona yakalanan kişilere nasıl davranmalıyız?
Etrafımızda ve yakınlarımız arasında yaz depresyonu yaşayanlara karşı temkinli yaklaşılması gerektiğini belirten Bozdemir, bu kişileri zorla tatile ya da kalabalık etkinliklere götürmek yerine empati kurulmasını önerdi. Yaz aylarının ve sıcakların karşı tarafı ne kadar yorduğunu kabul etmenin önemine değinen uzman; onları zorlamak yerine, güneş battıktan sonra sakin bir yerde kahve içmek veya evde loş ışıkta film izlemek gibi düşük uyarıcılı ve sakin aktiviteler teklif edilebileceğini ifade etti.
Bazen hiçbir şey yapmadan sadece yanında olmanın gücüne de dikkat çeken Bozdemir, konuşmaya zorlamadan sadece sessizce eşlik etmenin en büyük iyileştirici güç olduğunu vurguladı. Uzman, kişinin o anki olumsuz duygularını yargılamadan yanında kalmanın, ona kendi değerini yeniden hatırlatacak en yardımcı yaklaşım olacağını da sözlerine ekledi.
