Beynimizin içindeki o hiç durmayan orkestra, meğer sadece odaklanmamızı değil, gelecekteki genel sağlık durumumuzu da yönetiyormuş. University College London ve Liverpool Üniversitesi tarafından yürütülen araştırma, DEHB’nin sadece bir "yaramazlık" veya "odaklanma sorunu" olmadığını, vücudun tamamına yayılan uzun vadeli bir sağlık riski taşıdığını gösteriyor.
11 Bin Kişi 36 Yıl Boyunca Takip Edildi
Araştırmacılar, 1970 doğumlu 10.930 katılımcıyı kapsayan İngiliz Kohort Çalışması'ndan gelen verileri analiz etti. Katılımcıların 10 yaşındaki davranışları ebeveyn ve öğretmen anketleriyle değerlendirildi. 46 yaşına geldiklerinde ise sağlık durumları mercek altına alındı.
Fiziksel Sağlık Üzerindeki Çarpıcı Etkiler
Çocukluğunda yoğun DEHB belirtileri gösterenlerin 46 yaşına geldiklerinde:
- En az iki kronik fiziksel sağlık sorununa sahip olma ihtimali %14 daha fazla.
- Bu kişilerin %42'si orta yaşta birden fazla hastalıkla mücadele ediyor (Düşük belirti gösterenlerde bu oran %37).
- Özellikle migren, kronik sırt ağrıları, kanser, epilepsi ve diyabet risklerinde belirgin bir artış gözlendi.
Peki Neden? DEHB Vücudu Nasıl Hasta Ediyor?
Bilim insanları bu durumun sadece biyolojik değil, yaşam tarzı ve sosyal faktörlerle de ilgili olduğunu belirtiyor. Araştırma ekibinin kıdemli yazarı Profesör Joshua Stott, durumu şu faktörlerle açıklıyor:
- Dürtü Kontrolü Zorluğu: DEHB, anlık ödül mekanizmasını tetiklediği için bu bireylerde sigara kullanımı ve yüksek vücut kitle indeksi (BMI) daha sık görülüyor.
- Psikolojik Yük: Sosyal dışlanma ve stresli yaşam olayları, fiziksel sağlığı doğrudan etkileyen mental sağlık sorunlarını beraberinde getiriyor.
- Sağlık Hizmetlerine Erişim: DEHB olan bireylerin düzenli sağlık taramalarına gitme veya tıbbi randevuları takip etme konusunda daha fazla zorluk yaşadığı saptandı.
Önemli Not: Araştırma, DEHB kaynaklı fiziksel engellilik (günlük işleri yapamama) riskinin kadınlarda erkeklere oranla daha güçlü bir bağa sahip olduğunu ortaya koydu.
DEHB Belirtileri ve 46 Yaş Sağlık Karnesi
Sağlık Göstergesi | DEHB Belirtisi Yüksek Olanlar | DEHB Belirtisi Düşük Olanlar |
Birden Fazla Kronik Hastalık | %42 | %37 |
Hastalık Riski Artışı | %14 Daha Fazla | Normal Seviye |
Gözlenen Başlıca Sorunlar | Migren, Diyabet, Sırt Ağrısı | - |
Fiziksel Engellilik Riski | Belirgin Şekilde Yüksek | Standart Seviye |
'Doğru Destekle Bu Kader Değiştirilebilir'
Araştırmanın başyazarı Dr. Amber John, bu tablonun bir kader olmadığını vurguluyor. DEHB olan bireylerin çok çeşitli yeteneklere sahip olduğunu belirten John, "Birçok DEHB'li birey uzun ve sağlıklı bir ömür sürüyor. Ancak asıl sorun, özellikle orta yaş ve sonrasında tanı eksikliği ve yetersiz destek. Sağlık sistemleri, DEHB olan kişilerin ihtiyaçlarına göre tarama programlarını daha erişilebilir hale getirmeli" diyor.
