Yeni bir araştırma, rutin kan testlerinin büyük bölümünde uzun süre aç kalmanın sonuçları anlamlı ölçüde değiştirmediğini ortaya koydu.
Araştırmanın detayları nelerdir?
101 binden fazla hastanın 9,7 milyon test sonucunu inceleyen araştırmacılar, 121 ölçümden yalnızca 10’unda açlık süresiyle klinik açıdan önemli farklılıklar saptadı.
Ancak glikoz ve trigliserit gibi bazı testlerde açlığın önemini koruduğu belirtildi.
Standart uygulamalar nasıl değişiyor?
Kan tahlili öncesinde 8 ila 12 saat boyunca aç kalmak, yıllardır birçok laboratuvar testinde standart uygulamalardan biri olarak kabul edilmektedir.
Ancak JAMA Internal Medicine dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, bu uygulamanın çok sayıda rutin test için gereksiz olabileceğini göstermektedir.
Açlık süresinin etkisi nedir?
Araştırmacılar, test öncesi açlığın özellikle bazı ölçümlerde önemli olduğunu ancak tüm kan testlerine aynı kuralın uygulanmasının hastalar açısından gereksiz bir yük oluşturabileceğini belirtmiştir.
Çalışmanın yazarları, “Rutin kan testlerinin çoğunun kısa süreli açlıktan çok az etkilendiğini” ifade ederek, test öncesi hazırlığın her ölçüme özgü biçimde yeniden değerlendirilmesi gerektiğini savunmuştur.
Test sonuçları nasıl değerlendirildi?
Güney Kore’deki Ulsan Üniversitesi Asan Tıp Merkezi’nden Sunghwan Shin liderliğindeki araştırma ekibi, 2021-2023 yılları arasında bir üniversite hastanesinde yapılan kan testlerini incelemiştir.
Çalışmaya açlık süreleri kayıt altına alınmış 101 binden fazla yetişkin dahil edilmiştir. Araştırmacılar, 9,7 milyondan fazla test sonucunu analiz ederek hastaları üç gruba ayırmıştır: 8 saatten az aç kalanlar, 8-12 saat aç kalanlar ve 12 saatten uzun süre aç kalanlar.
Açlık süresinin laboratuvar sonuçlarına etkisi
İncelenen 121 farklı ölçümden yalnızca 10’unda açlık süresinin, laboratuvar açısından anlamlı kabul edilen sınırları aşan değişikliklerle bağlantılı olduğu görülmüştür.
Araştırmaya göre özellikle glikoz, trigliserit, gama-glutamil transferaz (GGT) ve lipaz ölçümlerinde açlık süresinin etkisi daha belirgindir. Sekiz saatten daha az süre aç kalan kişilerde bu değerlerin daha yüksek ölçülebildiği saptanmıştır.
Yeni bir yaklaşım öneriliyor mu?
Araştırmacılar, elde edilen sonuçların “her test için aynı açlık süresi” yaklaşımı yerine hangi ölçümün yapılacağına göre değişen kuralların uygulanmasını desteklediğini belirtmektedir.
Çalışmaya eşlik eden değerlendirmede Kopenhag Üniversitesi Hastanesi’nden klinik biyokimyacı Liv Tybjærg Nordestgaard ve çalışma arkadaşları, bulguların aç karnına kan alınmasının birçok durumda gerekli olmadığı yönündeki kanıtları güçlendirdiğini ifade etmiştir.
Araştırmacılar bununla birlikte sonuçların, hastaların doktor veya laboratuvar tarafından verilen açlık talimatlarını kendi başlarına değiştirmeleri gerektiği anlamına gelmediğine dikkat çekmektedir. Özellikle glikoz ve trigliserit gibi bazı testlerde açlık hâlâ sonuçların doğru değerlendirilmesi açısından önem taşımaktadır.
