Pankreas kanserini henüz erken evredeyken kan örneğinden yakalamaya yönelik yeni bir yöntem umut verici sonuçlar verdi.
Nature Medicine’da yayımlanan uluslararası çalışmada mikroRNA imzasını CA19-9 ile birleştiren PANXEON yaklaşımı, evre I ve II pankreas kanserinde yüzde 86,8 duyarlılığa ulaştı.
Araştırmaya dört ülkeden toplam 1.785 kişi katıldı.
Bununla birlikte PANXEON bugün için rutin pankreas kanseri taramasında kullanılan veya FDA ya da EMA tarafından bu amaçla onaylanmış bir test değil.
Çalışma ayrıca testin pankreas kanserinden ölümleri azalttığını göstermedi.
Sonuçlar, daha büyük ve gerçek tarama popülasyonlarında doğrulanması gereken bir biyobelirteç yaklaşımına işaret ediyor.
Pankreas Kanserinde Erken Tanı Neden Önemlidir?
Pankreas kanseri, erken dönemde belirgin şikâyetlere neden olmayabilen kanserlerden biri olarak bilinir. Belirtiler ortaya çıktığında hastalık bazı kişilerde pankreas dışına yayılmış olabiliyor.
Bu durum cerrahi gibi potansiyel olarak küratif tedavi seçeneklerinin uygulanabileceği hasta sayısını azaltabiliyor. Bu nedenle pankreas kanserini henüz evre I veya II aşamasındayken yakalayabilecek güvenilir yöntemler uzun süredir araştırılıyor.
PANXEON Testi Nedir ve Nasıl Çalışır?
PANXEON, araştırmacıların pankreas kanserinin erken tespiti amacıyla geliştirdiği kan temelli çoklu biyobelirteç yaklaşımıdır. Sistem, iki farklı biyolojik bilgiyi bir araya getiriyor.
Bunlardan ilki kanda ölçülen 10 mikroRNA’dan oluşan moleküler imza, ikincisi ise pankreas kanserinin klinik değerlendirmesinde uzun süredir kullanılan CA19-9 biyobelirteci.
MikroRNA Nedir?
MikroRNA’lar, protein üretmeyen ancak genlerin ne ölçüde aktif olacağını düzenlemeye katkıda bulunan çok küçük RNA molekülleridir. Kanser hücrelerinin biyolojisi değiştiğinde bazı mikroRNA'ların üretim ve dolaşımdaki düzeyleri de değişebiliyor.
Bu nedenle kandaki mikroRNA profilleri farklı kanser türlerinde erken tanı biyobelirteci olarak uzun süredir araştırılıyor.
Araştırmanın Bulguları ve Duyarlılık Oranı
PANXEON çalışmasında araştırmacılar pankreas kanseriyle ilişkili olabilecek 10 mikroRNA’dan oluşan özel bir imza geliştirdi. Araştırmaya 1.785 kişi katıldı ve çalışma uluslararası ve çok merkezli olarak gerçekleştirildi.
İlk mikroRNA modeli, bağımsız test kohortunda pankreas kanserini ayırt etmede güçlü performans gösterdi. Modelin ROC eğrisi altında kalan alanı, yani AUC değeri yaklaşık yüzde 88,6 olarak bildirildi.
Yanlış Pozitiflik Oranı Nedir?
Kanser tarama testlerinde en önemli sorunlardan biri yanlış pozitif sonuçlar. PANXEON araştırmasında düşük riskli kontrol grubundaki yanlış pozitiflik oranı yüzde 3,2 olarak bildirildi.
Ancak pankreas kanseri açısından yüksek risk taşıyan kontrol grubunda yanlış pozitiflik oranı yüzde 15,6’ya yükseldi. Bu fark, gelecekte böyle bir testin kullanılabileceği grupların başında ailesel veya genetik nedenlerle pankreas kanseri riski yüksek kişiler gelebilir.
PANXEON Testinin Geleceği ve Kullanım Alanları
PANXEON şu anda araştırma aşamasında. FDA veya EMA tarafından genel nüfusta pankreas kanseri taraması için onaylanmış rutin bir test değildir. Nature Medicine çalışmasının güçlü yönlerinden biri 1.785 kişilik uluslararası veri seti kullanması ve bağımsız doğrulama gruplarını içermesi.
Ancak bir biyobelirteç testinin gerçek bir kanser tarama programına dönüşmesi için bundan daha fazlası gerekiyor. Testin kanser belirtisi olmayan binlerce veya on binlerce kişide prospektif olarak değerlendirilmesi gerekiyor.
Pankreas Kanseri Tanısında Diğer Yöntemler
PANXEON, pankreas kanserini kesin teşhis etmiyor. Kan testindeki pozitif sonuç tek başına pankreas kanseri tanısı anlamına gelmiyor. Pankreas kanserinin tanısında klinik değerlendirme, bilgisayarlı tomografi, MR, endoskopik ultrasonografi ve gerektiğinde doku örneklemesi gibi yöntemler kullanılıyor.
Araştırılan temel fikir, kan testinin riskli kişileri daha ileri inceleme için belirleyip belirleyemeyeceğidir. Testin rutin kullanıma hazır olup olmadığı ise henüz kesin değildir.
Sonuç olarak, pankreas kanserinde tedavi sonuçlarını iyileştirmenin en önemli yollarından biri hastalığı cerrahi uygulanabilecek erken evrede yakalayabilmektir. Ancak hastalığın erken dönemde çoğu zaman belirti vermemesi bu hedefi zorlaştırıyor.
