ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in geçen hafta yaptığı telefon görüşmesinin ardından, Temsilciler Meclisi’nden bir heyet hafta sonunda Pekin’e gitti. Heyete Demokrat Partili Adam Smith başkanlık etti. Ziyaret kapsamında Çin Başbakanı Li Qiang ile görüşmeler yapıldı.
Smith, Salı günü düzenlediği basın toplantısında iki ülke arasında yürütülen müzakerelerin başlıklarını aktardı. Görüşmelerde nadir toprak elementleri kaynaklarının kontrolü, TikTok’un ABD’deki operasyonları, Çin’in Boeing uçak siparişi ve nükleer silahlanma öne çıktı.
çin'in NADİR TOPRAK ELEMENTLERİ GERİLİMİ
Smith, Çin’in nadir toprak elementleri üzerindeki hakimiyetinin ABD için ciddi bir rahatsızlık kaynağı olduğunu söyledi. Bu konuda anlaşmazlığın henüz çözülmediğini belirten Smith, müzakerelerin sürdüğünü ifade etti.
Çin, elektrikli araçlardan savunma sanayisine kadar kritik üretimlerde kullanılan nadir toprak elementlerinde küresel lider konumunda. Bu yılın başında ticaret gerginliklerinin artmasıyla Pekin’in kaynakları stratejik bir koz olarak kullandığı yorumları yapıldı. Haziran ayında taraflar, Çin’in sevkiyat başvurularını incelemesini öngören bir çerçeve anlaşmasına varmıştı, ancak ayrıntılar kamuoyuna açıklanmadı.
Geçen hafta ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer de Çin’den ABD’ye yapılan arzın arttığını duyurmuştu.
TIKTOK’TA BELİRSİZLİK SÜRÜYOR
Basın toplantısında TikTok’un geleceği de gündeme geldi. Smith, ByteDance’in algoritma yönetiminde rolü olup olmayacağı sorusuna, konunun Pekin’deki görüşmelere dahil edilmediğini ancak gizlilik ve güvenlik endişelerinin devam ettiğini söyleyerek yanıt verdi.
ABD ile Çin, TikTok’un ABD operasyonlarını Oracle’ın da dahil olduğu bir konsorsiyuma devretmek üzere anlaşmaya yaklaşıyor. Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, planlanan anlaşma kapsamında TikTok’un çoğunluk hisselerinin ABD’li yöneticilere geçeceğini ve yönetim kurulundaki 7 koltuktan 6’sının Amerikalılara ait olacağını açıkladı.
ÇİN'İN BOEING SİPARİŞİ SON AŞAMADA
Smith, Çin’in Boeing uçakları için verdiği siparişin ticaret anlaşmasının temel unsurlarından biri olduğunu ve müzakerelerde sona yaklaşıldığını söyledi.
ABD’nin Çin Büyükelçisi David Perdue da Pazartesi günü Başbakan Yardımcısı He Lifeng ile yapılan görüşmeye değinerek, anlaşmanın “son günlerde ya da haftalarda” tamamlanabileceğini ifade etti. Perdue, yıllardır sürdürülen müzakerelerin hem Çin hem de Boeing açısından kritik olduğunu vurguladı. Ancak anlaşmanın gerçekleşmesinin, iki ülke arasındaki gerilimin azalmasına bağlı olduğuna dikkat çekti.
NÜKLEER DİYALOG ÇAĞRISI
Smith, Çin’in hızla artan nükleer kapasitesinin yarattığı endişeye işaret ederek, bu alanda düzenli iletişim kurulması gerektiğini belirtti. Yanlış hesaplamaların önüne geçmek için diyalog çağrısı yapan Smith, “Nükleer silahlar konusunda yüzlerce görüş ortaya konulduğunda, birbirimizi anladığımızdan emin olmak için artık konuşmaya başlamanın zamanı gelmiştir” dedi.
Heyetin Pekin ziyaretinde Li Qiang ve diğer üst düzey yetkililerle yapılan görüşmelerde de Çin’in askeri hedefleri hakkında düzenli iletişim eksikliğinin tehlikeli olduğu vurgulandı.
ÇİN İSTİKRAR İSTİYOR
Büyükelçi Perdue, iki tarafın müzakerelerde ne sert ne de yumuşak bir tavır sergilediğini belirtti. Çinli yetkililerin “barış ve istikrar” mesajı verdiğini söyleyen Perdue, bundan sonra daha fazla karşılıklı ziyaret yapılmasını beklediklerini de sözlerine ekledi.
