Suudi Arabistan Merkez Bankası, Çin öncülüğünde geliştirilen ve sınır ötesi ödemelerde merkez bankası dijital paralarının kullanılmasını amaçlayan mBridge platformundaki katılımını sonlandırdı. Kararın, platformun dolar ve SWIFT sistemine alternatif oluşturma potansiyelinin tartışıldığı bir dönemde gelmesi dikkat çekti.
Suudi Arabistan mBridge platformundan neden çekildi?
İngiliz Financial Times gazetesinin haberine göre, Suudi Arabistan Merkez Bankası (SAMA), Çin öncülüğünde geliştirilen mBridge platformundaki aktif katılımını sona erdirdi.
SAMA, Financial Times'a yaptığı açıklamada, platform kapsamında yürütülen kavram kanıtlama çalışmasını 13 Mayıs 2025'te tamamladığını belirtti. Açıklamada, çalışmanın tamamlanmasının ardından SAMA'nın artık mBridge'in katılımcı üyesi olmadığı ifade edildi.
SAMA'nın platforma katılımı, sınır ötesi ödemelerde merkez bankalarının dijital para birimlerinin doğrudan kullanılmasını araştırmak amacıyla başlamıştı. SAMA, 2024 yılında mBridge'in Minimum Viable Product (MVP) platformuna katılımcı olarak dahil olduğunu daha önce resmi olarak duyurmuştu.
mBrIdge nedir, nasıl çalışıyor?
mBridge, merkez bankalarının dijital para birimleri üzerinden farklı ülkeler arasında doğrudan sınır ötesi ödeme yapılmasını hedefleyen bir platform olarak geliştirildi. Blokzincir teknolojisinden yararlanan sistemin, uluslararası para transferlerinde işlem sürelerini ve maliyetleri azaltması amaçlanıyor.
Platform, ticari bankaların farklı ülkelerdeki merkez bankası dijital para birimleriyle ödeme ve mutabakat işlemleri gerçekleştirmesine imkan sağlayacak şekilde tasarlandı. Bu yönüyle geleneksel sınır ötesi ödeme altyapılarına alternatif oluşturabilecek bir model olarak değerlendiriliyor.
Suudi Arabistan mBrIdge'e ne zaman katılmıştı?
SAMA, 2023 yılında Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS) çatısı altında mBridge projesine gözlemci üye olarak katıldı. Ardından 2024 yılında Çin, Hong Kong, Tayland ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin de yer aldığı aktif katılımcılar arasına geçti.
SAMA'nın açıklamasına göre Suudi Arabistan'ın platformdaki çalışmaları, merkez bankası dijital para birimlerinin sınır ötesi ödeme ve mutabakat işlemlerindeki kullanım potansiyelini değerlendirmeye yönelikti.
Kararın ABD baskısıyla bağlantısı var mı?
Suudi Arabistan'ın platformdan ayrılmasının ABD'nin baskısıyla bağlantılı olup olmadığı da gündeme geldi. Ancak Financial Times'a konuşan konuya yakın bir kaynak, Suudi Arabistan'ın projedeki rolünün başından itibaren sınırlı olduğunu belirterek, karardan daha geniş bir siyasi sonuç çıkarılmasının yanlış olacağını ifade etti.
Dolayısıyla SAMA'nın resmi açıklaması, ayrılığın doğrudan ABD baskısı nedeniyle gerçekleştiğini ortaya koymuyor. Banka, mBridge kapsamındaki kavram kanıtlama çalışmasını planlandığı şekilde tamamladığını ve sonrasında katılımcı üye statüsünün sona erdiğini bildirdi.
mBrIdge neden önem taşıyor?
Platformun geliştirilmesindeki temel hedeflerden biri, farklı ülkelerin merkez bankası dijital para birimleri arasında doğrudan işlem yapılabilmesini sağlamak. Bu modelin yaygınlaşması halinde sınır ötesi ödemelerde maliyetlerin düşürülmesi ve işlemlerin daha hızlı gerçekleştirilmesi hedefleniyor.
Bununla birlikte mBridge, uluslararası finans sisteminde doların rolünü ve SWIFT gibi mevcut ödeme altyapılarına olan bağımlılığı azaltma potansiyeli nedeniyle ABD'de de tartışmalara konu oldu. Platformun gelecekte ticari kullanıma açılması planlanırken, Çin'in uluslararası dijital ödeme standartlarında daha fazla söz sahibi olabileceğine ilişkin değerlendirmeler de gündeme geliyor.
Kaynak: Bloomberg
