Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), eylül ayına ilişkin özel sektörün yurt dışından sağladığı kredi borcu istatistiklerini yayımladı. Verilere göre, özel sektörün toplam dış borcu bir önceki çeyreğe kıyasla 9,7 milyar dolar artarak 206,2 milyar dolara yükseldi. Böylece yılın ikinci çeyreğinde 196,5 milyar dolar olarak kaydedilen borç seviyesi, üçüncü çeyrekte güçlü bir artış göstermiş oldu. Ağustos ayında açıklanan ara verilere göre dış borç 202,5 milyar dolar olarak duyurulmuştu.
Uzun vadeli borçlar hızla büyüdü
TCMB’nin açıkladığı verilere göre, borcun vade yapısında dikkat çeken bir değişim yaşandı. Uzun vadeli dış borç, bir önceki çeyreğe göre 10,3 milyar dolar artarak 196,3 milyar dolara çıktı. Buna karşılık kısa vadeli borç (ticari krediler hariç) 0,6 milyar dolar gerileyerek 9,9 milyar dolar seviyesine indi.
Finansal kuruluşların toplam dış borcu çeyreklik bazda 8 milyar dolar, finansal olmayan kuruluşların borcu ise 1,7 milyar dolar arttı. Uzun vadede, finansal kuruluşların borçlarında 8,8 milyar dolarlık, finansal olmayan kuruluşlarda ise 1,5 milyar dolarlık artış kaydedildi.
Kısa vadeli tarafta ise finansal kuruluşların dış borçları 0,8 milyar dolar azalırken, finansal olmayan kuruluşların borçlarında 0,2 milyar dolarlık artış görüldü.
Döviz kompozisyonunda doların açık üstünlüğü
Açıklamaya göre, uzun vadeli dış borçların döviz cinsi dağılımında ABD doları belirgin şekilde öne çıktı.
Toplam 196,3 milyar dolarlık uzun vadeli borcun:
- %57,6’sı dolar,
- %32,5’i Euro,
- %2,5’i Türk lirası,
- %7,4’ü diğer döviz cinslerinden oluştu.
9,9 milyar dolar tutarındaki kısa vadeli borçların döviz dağılımı ise şu şekilde gerçekleşti:
- %29,2 dolar,
- %19,7 Euro,
- %49 Türk lirası,
- %2,1 diğer dövizler.
1 yıl içinde ödenecek dış borç 64,1 milyar dolar
TCMB’nin yayımladığı verilere göre, eylül sonu itibarıyla özel sektörün 1 yıl içinde vadesi dolacak dış borç tutarı 64,1 milyar dolar olarak hesaplandı.
Bu tutarın dağılımı şöyle:
- 41,1 milyar dolar bankalara,
- 17,6 milyar dolar finansal olmayan şirketlere,
- 5,3 milyar dolar ise bankacılık dışı finansal kuruluşlara ait.
Böylece özel sektörün hem uzun vadeli hem kısa vadeli dış borç göstergelerinde yukarı yönlü hareketin belirginleştiği görülürken, en yüksek payın ABD doları cinsi borçlanmada olduğu bir kez daha teyit edildi.
