Toplam kültür harcamalarının neredeyse yarısı genel devlet tarafından yapıldı. Genel devlet kültür harcamalarının 2024 içindeki payı yüzde 49,1 olurken, bu kalemdeki harcamalar bir önceki yıla göre yüzde 76,1 artarak 200 milyar 369 milyon 171 bin liraya ulaştı. Bu tutarın yüzde 67,8’i merkezi devlet bütçesinden karşılandı. Kültürel miras alanı genel devlet harcamaları içerisinde en yüksek payı alarak yüzde 17,7’lik bir oranla ilk sırada yer aldı.
Hanehalklarının Kültür Harcaması yüzde 91,5 Arttı
Hanehalklarının kültür alanındaki harcamaları da yıl içinde dikkat çekici bir artış gösterdi. 2024 yılında hanehalkı kültür harcaması önceki yıla göre yüzde 91,5 yükselerek 203 milyar 807 milyon 948 bin liraya ulaştı. Bu harcamaların önemli bir bölümü bilgi işleme ekipmanlarına, kültürel hizmetlere ve kitap alımlarına ayrıldı. Bilgi işleme ekipmanları yüzde 25 ile başı çekerken, kültürel hizmetlerin payı yüzde 24,3, kitapların payı ise yüzde 18,1 olarak kaydedildi.
Kültürel Sektörlerin Katma Değeri yüzde 73,9 Arttı
Kültürel sektörlerde faaliyet gösteren girişimlerin faktör maliyetiyle ürettikleri katma değer de 2024 yılında belirgin bir artış gösterdi. Bir önceki yıla göre yüzde 73,9 yükselen kültürel katma değer 188 milyar 547 milyon 288 bin liraya çıktı. Katma değerin en büyük kısmı kayıtlı medyanın basılması ve çoğaltılması alanında oluştu. Bu alanı sinema, video ve televizyon programı üretimiyle ses kaydı ve müzik yayımlama faaliyetleri ile mimarlık faaliyetleri takip etti.
Kültürel Mal İhracatı Arttı
Kültürel mal ticareti 2024 yılında hem ihracat hem de ithalat tarafında önemli hareketlilikler yaşadı. Kültürel mal ihracatı bir önceki yıla göre yüzde 8,1 artarak 9 milyar 876 milyon 466 bin dolara ulaştı. Kültürel mal ithalatı ise aynı dönemde yüzde 166 gibi çok yüksek bir artış göstererek 7 milyar 336 milyon 440 bin dolara çıktı. Kültürel mal ihracatının toplam mal ihracatı içindeki payı yüzde 4,2 seviyesinde gerçekleşirken, kültürel mal ithalatının toplam ithalat içindeki payı yüzde 2,3 olarak hesaplandı. Bu alanlarda en yüksek dış ticaret hacmi el sanatları ürünlerinde oluştu.
Kültürel İstihdam yüzde 6,5 Arttı
Kültürel istihdam da 2024 yılında artış gösterdi. Bir önceki yıla göre yüzde 6,5 artan kültürel istihdam 957 bin kişiye ulaştı. Kültürel istihdamın toplam istihdam içindeki payı yüzde 2,9 olarak açıklandı. Kültür alanında çalışanların yüzde 52,2’sini erkekler, yüzde 47,8’ini ise kadınlar oluşturdu. Eğitim durumuna bakıldığında kültürel istihdamın yüzde 45,4’ünün yükseköğretim mezunlarından, yüzde 30,5’inin lise altı eğitimlilerden, yüzde 24,1’inin ise lise veya dengi meslek okulu mezunlarından oluştuğu görüldü.
El Sanatları Çalışanları İlk Sırada
Kültürel meslek alanları toplam kültürel istihdamın yüzde 79,9’unu oluştururken, bu alanlarda çalışanların en kalabalık grubunu yüzde 32,6 ile el sanatları çalışanları meydana getirdi. Bu meslek grubunu mimarlar, şehir plancıları, harita mühendisleri ve tasarımcılar yüzde 19,2 ile takip etti. Yazarlar, gazeteciler ve dilbilimciler ise yüzde 8,2 ile kültürel meslekler arasında yer aldı. Kadın çalışan oranının en düşük olduğu kültürel meslek grubu yüzde 28,2 ile sanat, kültür ve mutfak alanındaki yardımcı profesyonel meslekler olurken, kadın oranının en yüksek olduğu grup yüzde 77,7 ile diğer dil öğretmenleri oldu.
