Elektrik giderlerini azaltmak isteyen vatandaşlar için güneş enerjisi giderek daha cazip bir seçenek haline geliyor. Ancak güneş paneli kurmak isteyenlerin karşısına maliyet, çatı uygunluğu, yasal izinler ve yatırımın geri dönüş süresi gibi birçok soru çıkıyor. Enerji Yatırımcıları Derneği (GÜYAD) Başkanı Cem Özkök, Güneş Enerjisi ve Enerji Depolama Sanayicileri Derneği (GENSED) Yönetim Kurulu Üyesi Bilal Şimşek, Elektrik-Elektronik Mühendisi İbrahim Alkanlı ve Enerji Mühendisi Fatih Kısacık vatandaşların en çok merak ettiği soruları Milliyet.com.tr’ye yanıtladı.
GES’ler Elektrik Faturasını Tamamen Sıfırlayabilir Mi?
Güneş panellerinin uzun ömürlü bir yatırım olduğuna dikkat çeken GÜYAD Başkanı Cem Özkök, kaliteli panellerin 25-30 yıl ve üzerinde kullanılabildiğini belirterek, yıllar içinde üretim kapasitesinin azaldığını ancak panellerin tamamen işlevsiz hale gelmediğine şu sözlerle dikkat çekti: “Güneş panellerinde yıllık ortalama yüzde 0,5 düzeyinde performans kaybı makul bir teknik varsayımdır. Bu durumda 20 yıl sonunda panellerin başlangıçtaki üretim kapasitesinin yaklaşık yüzde 90'ını koruması beklenebilir.”
Örneğin ilk yılında 7.000 kWh elektrik üreten bir sistem, diğer koşulların aynı kaldığı varsayımıyla 20'nci yılında yaklaşık 6.330 kWh elektrik üretebilir. Panellerin düzenli olarak değiştirilmesinin gerekmediğini vurgulayan Özkök, elektriği dönüştüren inverterlerin ise yaklaşık 10-15 yıl sonra yenilenmesinin gerekebileceğini ifade etti. Ev tipi güneş enerjisi sistemlerinin maliyetine ilişkin de bilgi veren Özkök, 2026 yılı piyasa koşullarında bataryasız 3 kilovatlık bir sistemin yaklaşık 90-130 bin TL, 5 kilovatlık sistemin 150-210 bin TL, 10 kilovatlık sistemin ise 250-370 bin TL arasında kurulabildiğini belirtti.
Her Binanın Çatısına Güneş Paneli Kurulabilir Mi?
Güneş Enerjisi ve Enerji Depolama Sanayicileri Derneği (GENSED) Yönetim Kurulu Üyesi Bilal Şimşek, bina çatısına kurulan panellerde binanın yaşından çok çatının taşıma kapasitesi ve fiziksel durumunun önemli olduğunu söyledi. Bir kilovatlık sistem için yaklaşık 5-6 metrekare alan gerektiğini ifade eden Şimşek, güneye bakan panellerin en yüksek verimi sağladığını, doğu ve batı yönlerinde ise üretimin yaklaşık yüzde 10-20 azalabildiğini kaydetti. Apartmanlarda tek bir daire sahibinin kendi elektrik ihtiyacını karşılamak amacıyla ortak çatıya diğer maliklerin onayı olmadan panel kuramayacağını vurgulayan Şimşek, hukuki sorun yaşanmaması için kat maliklerinin oy birliğiyle karar almasını ve yazılı onay vermesini önerdi.
Kurulacak sistemin binanın taşıyıcı yapısına zarar vermemesi ve diğer maliklerin ortak alanı kullanma haklarını engellememesi gerektiğini belirtti. Apartmanların asansör, merdiven aydınlatması ve diğer ortak alanların elektrik ihtiyacını karşılamak için de güneş enerjisinden yararlanabileceğini söyleyen Şimşek, başvurunun apartman yönetimi adına kayıtlı ortak elektrik aboneliği üzerinden yapılabileceğini ifade etti.
Güneş Panelleri Duvara Da Kurulabiliyor
Elektrik-Elektronik Mühendisi İbrahim Alkanlı, güneş panellerinin yalnızca açık havalarda elektrik ürettiği düşüncesinin yanlış olduğunu belirtti. Bulutlu ve yağmurlu havalarda da üretimin sürdüğünü ancak güneş ışınımının azalmasıyla verimin düştüğünü söyleyen Alkanlı, gece saatlerinde ise elektrik üretilemediğini ifade etti. Şebekeye bağlı sistemlerde gece elektrik ihtiyacının şebekeden karşılanabildiğini, bağımsız sistemlerde ise depolama için batarya gerektiğini belirten Alkanlı, klima ve elektrikli ısıtıcı gibi yüksek tüketimli cihazların bataryaları hızla boşaltabileceği uyarısında bulundu.
Güneş panellerinin yalnızca çatılara değil, binaların dış cephelerine de yerleştirilebildiğini anlatan Alkanlı, bazı fabrikalarda panellerin duvarlara 90 derecelik açıyla monte edildiğini söyledi. Bu yöntemde verimin önemli ölçüde düşebildiğini ancak kullanılmayan yüzeylerden de elektrik üretilebildiğini belirten Alkanlı, gökdelenlerin cam cephelerinde ve apartmanların uygun dış yüzeylerinde de güneş panellerinden yararlanılabileceğini kaydetti.
Üretilen elektriğin taşınabilir hale getirilebildiğine de dikkat çeken Alkanlı, iki güneş paneli, şarj kontrol ünitesi ve bataryadan oluşan küçük bir sistemle elektriğin depolanabileceğini söyledi. Alkanlı, “Örneğin köydeki evinin çatısında güneş enerjisiyle aküsünü dolduran bir vatandaş, bu aküyü elektriğin bulunmadığı yayla evine götürerek aydınlatma, telefon şarjı ve düşük tüketimli cihazlar için kullanabilir” dedi. Bu tür sistemlerin büyük elektrik ihtiyaçlarını karşılamayacağını vurgulayan Alkanlı, bataryaların güvenli biçimde şarj edilmesi için uygun kontrol ve koruma ekipmanlarının kullanılmasının şart olduğunu belirtti.
Çiftçiler Arazilerinin GES’e Uygun Olup Olmadığını Nasıl Öğrenecek?
Enerji Mühendisi Fatih Kısacık, çiftçilerin arazilerini güneş enerjisi yatırımıyla değerlendirebileceğini belirterek, her tarım arazisine güneş paneli kurulamayacağını da dikkat çekti. Yatırım yapmak isteyen çiftçilerin öncelikle İl Tarım ve Orman Müdürlüğüne başvurarak arazilerinin niteliğini öğrenmeleri gerektiğini ifade eden Kısacık, başvuru üzerine arazinin tarımsal özelliklerinin incelendiğini ve marjinal tarım arazisi niteliğinin GES yatırımı açısından önemli bir kriter olduğunu belirtti. Ayrıca arazinin güneş enerjisi potansiyeli, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının Güneş Enerjisi Potansiyeli Atlası (GEPA) veya Global Solar Atlas üzerinden incelenebilirken, eğim, yön ve gölgelenme koşullarının da değerlendirilmesi gerekiyor.
Güneş Enerjisinin Payı Yüzde 22’yi Aştı
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı verilerine göre, Eylül 2026 sonu itibarıyla Türkiye’nin güneş enerjisi kurulu gücü 28 bin 222 megavat, güneş enerjisi santrali sayısı ise 42 bin 221 seviyesinde bulunuyor. Güneş enerjisinin toplam elektrik kurulu gücü içerisindeki payı yüzde 22,2 düzeyinde. Bu kapasitenin oluşmasında, özellikle sanayi kuruluşları ve ticari işletmelerin elektrik giderlerini azaltmak amacıyla kendi tüketimlerine yönelik gerçekleştirdikleri öz yatırımlar önemli yer tutuyor. Uzmanlar ise güneş enerjisinin bireysel tüketiciler arasında daha fazla yaygınlaşabilmesi için uygun finansman imkânlarının sağlanması, hukuki belirsizliklerin giderilmesi ve başvuru işlemlerinin kolaylaştırılmasıyla daha fazla hanenin kendi elektriğini üretebileceğini vurguluyor.
