Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından paylaşılan güncel veriler, yerel değerlerin korunması adına atılan adımların hız kazandığını gözler önüne serdi. 2026 yılının ilk on aylık diliminde, ülkenin dört bir yanından gelen 102 farklı ürün coğrafi işaret tescili almaya hak kazandı. Bu önemli artışla birlikte, Türkiye genelindeki tescilli coğrafi işaretli ürünlerin toplam sayısı 1912 seviyesine yükseldi.
Süreç içerisinde incelemesi devam eden 805 yeni başvuru ise tescil sırasını bekliyor. Yılın ocak-ekim döneminde Hatay, gastronomi alanındaki zenginliğiyle dikkat çekerek 15 farklı lezzetini kayıt altına aldırdı. Çorum, Gaziantep, Ankara ve Bilecik gibi pek çok şehir de özgün yemekleri ve zanaat ürünleriyle bu listeye dahil oldu.
Yöresel Lezzetlerin Tescil Serüveni
Coğrafi işaret tescili yalnızca gıda ürünlerini değil, aynı zamanda yöresel el sanatlarını ve kültürel miras niteliğindeki objeleri de kapsıyor. Adana burma bileziği, Gaziantep yemenisi ve Trabzon fanilası gibi ürünler, kültürel mirasın korunması adına tescil kapsamına alınan değerler arasında bulunuyor. Bal çeşitleri, hamur işleri ve geleneksel et yemekleri gibi farklı kategorilerdeki ürünler, coğrafi işaret sayesinde taklit edilmeye karşı güvenceye kavuşuyor.
Geleneksel Ürün Adı Koruma Statüsü
Sistemin bir diğer önemli parçası olan 'geleneksel ürün adı' koruması, coğrafi işaretten ayrı bir statü olarak uygulanıyor. Bu özel statü, Türk kahvesi gibi en az 30 yıldır değişmeyen üretim yöntemleriyle hazırlanan değerleri koruma altına alıyor. Tescil süreçleri sayesinde, bölgeye özgü üretim tekniklerinin nesilden nesile aktarılması ve kırsal ekonominin canlandırılması hedefleniyor.
Ekonomik ve Sosyal Katkılar
Resmi makamlar, tescil işleminin sadece bir belge almaktan ibaret olmadığını belirtiyor. Ürünlerin markalaşması, ulusal ve uluslararası pazarlarda tanınırlığının artırılması ve tüketicinin gerçek ürüne ulaşması hedefleniyor. Bu sayede yerel üretici desteklenirken, geleneksel değerler modern piyasa koşullarında da varlığını sürdürebiliyor.
(Kaynak ve Görsel: GZT)
