Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en yüksek can kaybıyla sonuçlanan madencilik kazası olan Soma Maden Faciası, 12. yıl dönümünde Manisa’nın Soma ilçesinde düzenlenen törenlerle anıldı. 13 Mayıs 2014 günü saat 15:10 sularında başlayan ve günlerce süren arama kurtarma çalışmalarının ardından 301 işçinin cansız bedenine ulaşılan olay, toplumsal hafızadaki yerini koruyor.
Teknik raporlara göre facianın nedeni kömürün kızışması
Facianın teknik nedenlerine dair hazırlanan bilirkişi raporları, olayın kömürün kendiliğinden kızışması sonucu oluşan bir yer altı yangını olduğunu ortaya koymuştu. Ana hava giriş yolunda başlayan oksidasyon süreci, ortamdaki ısıyı artırarak kömürün tutuşmasına sebebiyet verdi. Yangınla birlikte elektrik kabloları ve tahkimatların tutuşması sonucu ocağa yoğun karbonmonoksit gazı yayıldı. Havalandırma sisteminin dumanı tahliye edememesi nedeniyle zehirlenmeler yaşandı ve tahliye mekanizmaları işlevsiz kaldı.
Kamu görevlileri davasında zaman aşımı kararı kesinleşti
Hukuki süreçte maden işletmecisi firmanın yöneticileri çeşitli hapis cezalarına çarptırılmış, ancak infaz sürelerinin tamamlanmasıyla tutuklu sanık kalmamıştı. Kamu görevlilerine yönelik yürütülen yargılamada ise Mart 2026 tarihinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi tarafından davanın düşürülmesi kararı verildi. Mahkeme, 12 yıllık sürenin dolması nedeniyle "görevi kötüye kullanma" suçunun zaman aşımına uğradığına hükmetti. Mağdur avukatları, davanın ağır ceza mahkemesinde görülmesi gerektiğini savunarak karara itiraz etti.
Maden mevzuatında yapılan yapısal ve teknik değişiklikler
Facia sonrası "Soma Maddeleri" olarak bilinen yasal düzenlemelerle madencilik sektöründe iş güvenliği standartları yeniden belirlendi. Yer altında çalışan işçiler için haftalık çalışma süresi 37,5 saat ile sınırlandırıldı. Maaşların asgari ücretin iki katından az olamayacağı hükmü getirilirken, emeklilik yaşı 50'ye düşürüldü. Teknik ekipmanlarda ise 60 dakika oksijen sağlayan OFK maskeleri, kablosuz personel takip sistemleri ve sensör tabanlı otomatik gaz izleme sistemleri kullanımı zorunlu hale getirildi.
Sosyal travma ve 12 yıllık toplumsal hafıza
Soma faciası geride 255 dul eş ve 432 babasız çocuk bıraktı. 2026 yılı itibarıyla facia döneminde çocuk yaşta olanların birçoğu yetişkinliğe adım atarken, Soma Maden Şehitliği her yıl olduğu gibi bu yıl da anma törenlerinin merkezi oldu. Sendikalar ve meslek odaları tarafından yapılan açıklamalarda, madenlerdeki rödovans sisteminin risklerine dikkat çekilerek, iş sağlığı ve güvenliği denetimlerinin bilimsel kriterlere uygun yapılması gerektiği vurgulandı.
Kaynaklar: BBC, AA, Hürriyet
