Konuşmak Değil, Anlaşmak

   İlkokulda hayat bilgisi dersinde öğretilmişti aslında. Dinlemek, saygı duymak, sırayla konuşmak, empati kurmak… Bu yazı size kısa gelebilir ama iletişimle ilgili yaşadığımız pek çok problemin çözümü, tam da bu kadar basit görünen noktalarda gizlidir. Çünkü iletişim sorunlarının çoğu, bilmediğimizden değil; bildiklerimizi uygulamadığımızdan kaynaklanır.

   Burada Piaget, Freud, Rogers, Bandura, Watzlawick ve iletişimle ilgilenen pek çok psikoloğun yıllardır anlattığı gibi, iletişimi karmaşık teorilerle açıklamanın çok da bir anlamı yok; çünkü mesele çoğu zaman üç-beş temel ilkeyi hayata geçirebilmekte düğümleniyor.

   İletişim, tek taraflı bir konuşma değil, iki tarafın da aktif olduğu bir süreçtir. Biri anlatırken diğerinin gerçekten dinlemediği yerde iletişim kurulmuş sayılmaz. Kelimeler havada kalır, mesaj karşıya ulaşmaz. Bu yüzden etkili iletişim, konuşmaktan çok karşılıklı anlamaya dayanır.

   Gündelik hayatta yaşanan pek çok sorunun temelinde de iletişim eksikliği vardır. Yapılan araştırmalar, evliliklerde yaşanan çatışmaların yaklaşık %60–70’inin, iş yerlerinde yaşanan problemlerin ise %50’den fazlasının doğrudan ya da dolaylı olarak iletişim sorunlarından kaynaklandığını göstermektedir. Yanlış anlama, varsayımda bulunma, dinlememe ve duyguları doğru ifade edememe; ilişkileri yıpratan ortak nedenlerdir.

   Günümüzde herkes konuşuyor ama çok az kişi gerçekten iletişim kuruyor. Çünkü etkili iletişim, kelimeleri art arda dizmekten değil; doğru zamanda, doğru tonda ve doğru niyetle konuşmaktan geçiyor.

   İlk adım dinlemek. Karşımızdakini cevap vermek için değil, anlamak için dinlediğimizde iletişim başlar. Söz kesmeden, yargılamadan dinlemek, çoğu tartışmayı daha başlamadan bitirir.

   İkinci önemli unsur ben dili kullanmaktır. “Sen hep böylesin” demek yerine “Bunu duyduğumda rahatsız oluyorum” diyebilmek, savunmayı düşürür, diyaloğu artırır.

   Bir diğer kritik nokta beden dilidir. Söylediklerimiz kadar bakışımız, ses tonumuz ve duruşumuz da mesaj taşır. Çelişen söz ve beden dili, güveni zedeler.

   Son olarak empati. Haklı olmaya çalışmak yerine karşı tarafın penceresinden bakabildiğimizde iletişim güçlenir. Çünkü insanlar çoğu zaman çözümden çok, anlaşılmak ister.