600 işçinin hakkı, HAK-İŞ yönetiminin iç hesaplaşmasına mı kurban edildi?

Yüksek Hakem Kurulu (YHK), toplu iş sözleşmesi sürecinde işçi ve işveren taraflarının temsil edildiği, aldığı kararlarla binlerce işçinin çalışma koşullarını ve ekonomik haklarını doğrudan etkileyen önemli bir kurumdur. Kurulda işçi tarafını temsil eden üyeler arasında Türk-İş ve Hak-İş konfederasyonlarının temsilcileri de bulunmaktadır. İşveren tarafında ise Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu (TİSK) yer almaktadır. Kurulda akademisyenler ve ilgili bakanlık bürokratları da görev yapmaktadır.

Peki, işçiyi temsil etmesi gerekenler, kendi bünyelerindeki sendikalarla yaşadıkları anlaşmazlıkları işçinin haklarının önüne koyarsa ne olur?

17 BİN ÜYELİ SENDİKANIN BAŞVURULARI NEDEN SAVUNULMADI?

Hak-İş Konfederasyonu'na bağlı Enerji İşçileri Sendikası, Türkiye genelinde yaklaşık 17 bin üyeye sahip. Dolayısıyla bu sendikanın Yüksek Hakem Kurulu'ndaki temsiliyeti, bağlı bulunduğu konfederasyonun temsilcileri aracılığıyla sağlanıyor.

Ancak Hak-İş yönetimi ile Enerji İşçileri Sendikası arasında yaşanan sorunların, toplu iş sözleşmesi süreçlerine de yansıdığı görülüyor. İddialara göre Hak-İş yönetimi, Enerji İşçileri Sendikası'ndan gelen başvuruları savunmak istemediğini YHK Genel Sekreterliğine bildirdi.

Burada sorulması gereken çok temel bir soru var:

Hak-İş'in Enerji İşçileri Sendikası ile yaşadığı sorunların bedelini neden işçiler ödüyor?

Bir konfederasyonun kendi bünyesindeki bir sendikayla yaşadığı anlaşmazlık, o sendikanın üyelerinin toplu iş sözleşmesinden doğan haklarının savunulmamasına gerekçe olabilir mi? Konfederasyon yönetiminin temsil görevi, kendi yönetimsel ilişkilerine göre mi şekillenir, yoksa kendisine bağlı sendikalarda örgütlü işçilerin ortak menfaatlerine göre mi?

600 İŞÇİ, SENDİKALI OLDUĞU VE SAVUNULMADIĞI İÇİN BORÇLU ÇIKTI

Meselenin en çarpıcı boyutlarından biri ise YHK’dan çıkan toplu iş sözleşmesindeki mahsup maddesi.

İşveren temsilcilerinin talebi doğrultusunda sözleşmeye eklendiği belirtilen bu madde nedeniyle Enerji İşçileri Sendikası üyesi 600 işçi, kendilerini işverene karşı borçlu duruma düşüren bir uygulamayla karşı karşıya kaldı.

Burada meselenin yalnızca teknik bir sözleşme maddesinden ibaret olmadığı açık. Asıl mesele, işçinin ekonomik haklarını doğrudan etkileyen böyle bir düzenleme karşısında konfederasyon temsilcilerinin nasıl bir tutum aldığıdır.

YHK'da işçinin hakkını savunmakla görevli konfederasyon temsilcileri, işverenin talebiyle sözleşmeye girdiği belirtilen bu mahsup maddesine karşı neden etkili bir itiraz ortaya koymadı?

İşveren tarafında TİSK'in bulunduğu bir kurulda, işçinin menfaatlerini savunması beklenen temsilcilerin sessiz kalması ya da gerekli savunmayı yapmaması nasıl açıklanabilir?

Üstelik söz konusu olan birkaç kişinin değil, 600 işçinin geçimi, emeği ve ekonomik geleceğidir.

KONFEDERASYON İÇİ HESAPLAŞMANIN FATURASI İŞÇİYE Mİ KESİLİYOR?

Bir konfederasyon yönetimi, kendisine bağlı bir sendikanın yönetimiyle yaşadığı sorunları gerekçe göstererek o sendikanın üyelerinin haklarını savunmaktan geri durabilir mi?

Sendikal örgütlenmenin temelinde dayanışma yok mudur? Konfederasyon çatısı altında bir araya gelmenin amacı, işçinin hakkını daha güçlü savunmak değil midir?

O hâlde şu soruların yanıtlanması gerekiyor:

Bunlar cevaplanması gereken sorulardır. Çünkü konfederasyon yönetimleri, temsil ettikleri işçilerin haklarını savunmakla yükümlüdür. Bu sorumluluk, kurum içindeki siyasi, idari veya kişisel anlaşmazlıklardan bağımsızdır.

Unutulmamalıdır: İşçinin hakkını savunmak, konfederasyon yönetimlerinin takdirine bırakılmış bir lütuf değil, temsil sorumluluğunun gereğidir.

Ve 600 işçinin yaşadığı mağduriyet karşısında sorulması gereken en önemli soru şudur:

Mahmut Arslan yönetimi, kendi iç hesaplaşmasının gölgesinde işçiyi savunmasız mı bıraktı?